Propozycja rozwiązań w zakresie edukacji dzieci z Zespołem Downa w placówkach oświatowych

PROPOZYCJA ROZWIĄZAŃ W ZAKRESIE EDUKACJI DZIECI Z ZESPOŁEM DOWNA W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH NA TERENIE WROCŁAWIA

Uznajemy za celowe utworzenie w każdej dzielnicy miasta jednego oddziału w ramach szkoły integracyjnej, gdzie funkcjonowałyby klasy w których wszystkie miejsca przeznaczone dla dzieci ”dysfunkcyjnych”, zostałyby przydzielone dzieciom z Zespołem Downa (dotyczy klas 0 -3).

Oddziały te zatrudniałyby specjalistów posiadających wiedzę i doświadczenie w pracy edukacyjnej z dziećmi z ZD.
Nauka w takich klasach odbywałaby się w ramach istniejących struktur oświatowych (kla-sy integracyjne).
Klasy 4-6 szkoły podstawowej: Dzieci odbywałyby naukę w klasach grupujących wyłącznie osoby z ZD. Liczebność klas – do 10 osób. Opieka pedagogiczna: 2 osoby.
Dzieci powinny mieć możliwość brania udziału w zajęciach z dziećmi zdrowymi, w zakresie tych przedmiotów, gdzie poziom ich możliwości edukacyjnych jest porównywalny z rówieśnikami zdrowymi.
Zajęcia przedmiotowe typu plastyka, muzyka, odbywałyby się wspólnie z dziećmi zdrowymi.
Po zakończeniu zajęć wynikających z programu nauczania, dzieci uczęszczałyby na terenie szkoły na zajęcia dodatkowe, np. logopedyczne, gimnastykę korekcyjną, zajęcia pedago-giczne, umuzykalniające, zajęcia kompensacyjne, basen itp.
Rekrutacja dzieci z ZD do klas 4-6 odbywałaby się nie tylko na podstawie kryterium wieku ale także mając na uwadze poziom rozwoju umysłowego. Przewiduje się możliwość powtarzania nauki w tej samej klasie w sytuacji gdy pedagodzy i rodzice dojdą wspólnie do wniosku, że będzie to korzystne dla dziecka.
Nauka w gimnazjum odbywałaby się za zasadach analogicznych jak w klasach 4-6 szkoły podstawowej.

Dolnośląskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób

z Zespołem Downa „RAZEM”

Zasadniczo w wielu krajach europejskich, osoby z dysfunkcjami umysłowymi które mogą podjąć naukę, czynią to w ogólnie dostępnych placówkach oświatowych /tzw. edukacja włączająca/. Dzieci o niższym potencjale umysłowym kierowane są do placówek specjalnych.

W naszym systemie, dzieci po orzeczeniu Poradni Psychologiczno-pedagogicznej, kierowane są do placówek integracyjnych /jeżeli na danym terenie funkcjonują/, szkół publicznych ogólnodostępnych lub specjalnych.

Z obserwacji pedagogów wynika, że integracja funkcjonuje dość dobrze w przedszkolu i szkole podstawowej do klasy trzeciej. Później, można zaobserwować zjawisko osłabienia relacji pomiędzy dziećmi zdrowymi i z dysfunkcjami, co może się wiązać m.in. z naturalną potrzebą doboru rówieśników do grupy przyjaciół o podobnym potencjale.

Dzieci niepełnosprawne działają z reguły na obrzeżu grupy, przeważnie nie uczestniczą w spotkaniach odbywających się poza szkołą itp. Wydaje się, że powinny znaleźć miejsce w społeczeństwie, w którym będą w pełni akceptowane a także dostaną szansę na zindywidualizowany program nauczania w szerokim tego słowa znaczeniu, w placówce oświatowej.

W odniesieniu do szkoły podstawowej nie proponujemy zmian w porównaniu do działającego w Polsce systemu prawno-organizacyjnego placówek integracyjnych.

W obecnym modelu dzieci niepełnosprawne uczestniczą w zajęciach, opanowując materiał przeznaczony dla dzieci zdrowych. Mają co prawda swój program i nauczyciela specjalnego, ale często zdarza się, że treści merytoryczne wynikające z ramowego programu dla dzieci zdrowych, są dla nich percepcyjnie niedostępne. Tak więc ten odcinek czasowy nie jest do końca wykorzystany w warstwie edukacyjnej, co więcej, mogą się pojawić postawy zniechęcenia związane z koniecznością wysłuchania materiału którego się nie rozumie. Wydaje się, że w sytuacji gdy w klasie znajdują się dzieci „dysfunkcyjne „ o podobnym potencjale z jedną wadą rozwojową, pedagogom łatwiej będzie ustalić program nauczania dla tych dzieci ( w miarę jednorodny). Nie bez znaczenia będzie także fakt, że dzieci będą nawiązywać relacje z osobami do siebie ”podobnymi” (nie w wymiarze czysto zewnętrznym ale intelektualnym, które są w sposób naturalny predestynowane do grona przyjaciół z którymi spotykają się również po zajęciach szkolnych).

Jest też grupa dzieci z Zespołem Downa, które doskonale funkcjonują w obrębie tylko jednego przedmiotu, nawiązując swoim poziomem do rówieśników zdrowych.

Sądzimy, że takim dzieciom należy stworzyć możliwość uczestniczenia w zajęciach na wyższym dostępnym im poziomie.

Założeniem naszym jest, aby przywrócić w miarę możliwości "normalność" w rodzinach z dzieckiem z Zespołem Downa.

Ponieważ większość rodziców korzysta z kilku form zajęć rehabilitacyjnych, pedagogicznych, zwłaszcza w godzinach popołudniowych /po zajęciach w przedszkolu lub szkole/, możliwości percepcyjne dzieci w tym czasie są już ograniczone, przez co skuteczność terapii jest zdecydowanie mniejsza. Proponujemy aby w ramach szkoły integracyjnej odbywały się wszystkie lub prawie wszystkie potrzebne dziecku zajęcia ( w większym wymiarze niż odbywa się to obecnie), tak aby czas po ich zakończeniu , mógł zostać spędzony podobnie jak w rodzinach posiadających dzieci zdrowe. Dodatkowym argumentem za takim rozwiązaniem jest eliminacja straty czasu wynikająca z dowozu dzieci na zajęcia dodatkowe w różnych placówkach na terenie miasta (średnio ok. 2 godzin w dniu w którym dziecko bierze udział w zajęciach).