Opinia rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Od kilku lat jako rodzice obserwujemy korzystny wpływ arteterapii na rozwój ogólny naszych dzieci. Teatr Arka jest miejscem, gdzie poprzez sztukę odbywa się szeroko pojęta rehabilitacja społeczna dzieci i młodzieży niepełnosprawnej. Widzimy, że w Arce dzieci dostają szansę nie tylko na integrację i rozwój osobisty, ale i na przeżywanie swojego życia w sposób autentyczny. Uczestnicy zajęć czują się potrzebni, nabierają poczucia własnej wartości, wzmacnia się ich pragnienie komunikowania się z innymi ludźmi, nabywają umiejętności nawiązywania relacji rówieśniczych, otrzymują motywację do pracy nad własnym rozwojem oraz naturalną możliwość nabywania kompetencji społecznych i zawodowych. Współdziałając w zespole uczą się podejmowania indywidualnych i grupowych decyzji, odkrywają swoje miejsce i rolę w grupie oraz wdrażają się do respektowania obowiązujących norm. Jako rodzice uważamy, że arteterapia jest skuteczną formą terapii zmierzającą do zapobiegania wykluczeniu ze społeczeństwa.

Jednym ze szczególnie wyraźnych efektów zajęć z aktorami podczas arteterapii jest poprawa rozwoju mowy u naszych dzieci. Większość z nich ma problemy natury logopedycznej i bardzo dużo czasu poświęca na pracę z terapeutami. Jednakże dopiero uczestnicząc w zajęciach Teatru Arka, dzieci odzyskują motywację do pracy nad poprawą swojej artykulacji. Co więcej, rozwój mowy następuje często niezauważalnie, jakby „przy okazji” realizowania zadań aktorskich  w sposób naturalny i obejmujący różne aspekty komunikowania się, a mianowicie:

- dykcję,

- emisję głosu,

- utrwalanie prawidłowych konstrukcji zdań,

- budowanie dłuższych wypowiedzi,

- trening w wypowiadaniu się przed zaprzyjaźnioną grupą osób,

- wyrażanie na tym gruncie swoich emocji, swojego zdania, a także swoich pomysłów, które poja-            wiają się podczas współpracy lub współtworzenia różnych form teatralnych.

Praca nad spektaklem stwarza szczególną atmosferę – uczestnicy arteterapii pracując z aktorami, stają się współodpowiedzialni za efekt pracy oraz mają poczucie użyteczności tego, co robią. Co ważne, w trakcie regularnych zajęć nawiązują się specyficzne relacje między młodszymi a starszymi dziećmi: wspólna praca nad sztuką prowadzi do kształtowania się poczucia wzajemnej odpowiedzialności. Doskonale widać to w czasie prób oraz podczas wystawiania spektaklu przed publicznością, gdy lepiej radzący sobie uczestnicy spontanicznie pomagają tym słabszym lub młodszym. W trakcie przedstawienia zdarzają się niekiedy pomyłki lub sytuacje nieprzewidziane. W takim wypadku zwykle któryś z aktorów w sposób nieustalony wcześniej ratuje lub porządkuje sytuację na scenie, co świadczy o ich ogromnej koncentracji na zadaniu oraz niezwykłym zaangażowaniu.            

        Wszyscy uczestnicy arteterapii aktywnie przyczyniając się do powstania spektaklu, uczą się (w sposób teoretyczny i praktyczny) relacji międzyludzkich, w szczególności przyjaźni (co ją buduje, co niszczy). Dowiadują się tego, jak prowadzić lub podtrzymywać rozmowę i wsłuchiwać się w to, co ma do przekazania druga osoba. Przebywając w grupie, uczą się także bardzo przyziemnych i podstawowych rzeczy, takich jak samoobsługa czy kontrola nad odruchami oraz zasad savoir-vivre’u. Udział w małych formach teatralnych – poprzez zaangażowanie ekspresji emocjonalnej, ruchowej i językowej – daje możliwość kształtowania postaw, a także ćwiczenia zachowań i nawyków. Wiedza teoretyczna jest przyswajana w sposób polisensoryczny, a co za tym idzie – na dłużej zapamiętywana, a następnie rzeczywiście wykorzystywana w życiu.

Jesteśmy przekonani, że arteterapeutyczny sposób prowadzenia zajęć stwarzając możliwość uczenia się przez współpracę i przeżywanie, jest najodpowiedniejszą, uzupełniającą formą przekazywania naszym dzieciom wiadomości, które są przewidziane jako materiał dydaktyczny w szkole.

Na bazie naszych obserwacji i doświadczeń widzimy potrzebę podjęcia wczesnej uspołeczniającej rehabilitacji dzieci z upośledzeniem umysłowym metodami arteterapeutycznymi. Zajęcia takie wspomagałyby także naukę w szkole poprzez poznawanie treści określonych w podstawie programowej metodami „przyjaznymi” dla dzieci. Dzieci, poprzez udział w proponowanych warsztatach, miałyby możliwość rozwijania i przekształcania spontanicznej motywacji poznawczej w motywację świadomą. Przygotowywalibyśmy je w ten sposób do podejmowania zadań wymagających systematycznego, dłuższego wysiłku intelektualnego i fizycznego oraz umacnialibyśmy ich wiarę we własne siły i w zdolność do osiągania wartościowych i trudnych celów.

Sądzimy także, że warsztaty byłyby formą wspomagającą nasze oddziaływania wychowawcze jako rodziców, stwarzając miejsce i warunki do rozwijania samodzielności, obowiązkowości, odpowiedzialności za siebie i innych. Dodatkowo zajęcia teatralne wzbogacone o elementy plastykoterapii i bajkoterapii byłyby formą podniesienia skuteczności procesu kształcenia.